Ескерткіштің түрі: Қала құрылысы және сәулет
Екерткіштің мерзімі: 1904 жыл
Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Ембі қаласынан оңтүстік батысқа қарай 17 шақырым
Ескерткіштің сипаттамасы: Мешіт ғимараты тік бұрышты жоспарда, ақ – қызыл түсті кірпіштердің комбинациясымен салынған. Мешіт екі бөлмеден тұрады: кіре беріс бөлмесінде сәкі орналасқан, ал екінші бөлме арнайы намаз оқуға салынған. Ғимараттың алдыңғы периметірі бойынша темір шарбақпен қоршалған. Мешітте 1 есік, 1 терезе және бөлме-аралық арка орналасқан. Мешіттің төрт құлағында ай тәріздес пішінді айшықтар орналасқан. Күмбездің жоғарғы жағында көк түсті бояумен боялған жартылай шеңбер тәріздес терезе ойықтары орналасқан. Күмбездің ортасында айшық орнатылған. Мешіттің ұзындығы – 5,7 метр, ені – 3,5 метр. Жалпы биіктігі – 7.5 метр.
Тарихи мәліметтер: Ембі қаласының түскік беткейіндегі бір көш жерде, Жем бойында XIX ғасырдың екінші жартысында, XX ғасырдың басында кәміл ишан атағын алған Жалмұхамбет Байдос ұрпағы кезінде Молдағазы хазіреттен дәріс алып, 1904 жылы Қазан діни Орталығының рұқсатымен мешіт тұрғызып, бала оқытқан. Имандылық сәтінде мешіт іргесіндегі бұлақтың көзі ашылып, қасиетті судан дәм татқан. Жұлдыз ауылында ишан Жалмұхамбет мешітін қайта қалпына келтіру рәсімі өткізіліп, қазіргі таңда күмбезі көкке көтерілген бұл қасиетті ғибадатхана.
Жалмұхамбет Ишан мешіті – XIX ғасырдың соңындағы және XX ғасырдың басындағы қазақ діни сәулетінің айқын көрінісі болып табылады. Мешіттің ақ-қызыл кірпіштен өрілген, тік бұрышты жоспары және күмбездің көк түске боялуы дәстүрлі исламдық сәулет элементтері мен жергілікті құрылыс тәжірибесін үйлестіргенін көрсетеді. Жалмұхамбет Ишанның мешіт тұрғызуы мен бала оқытуы – сол кезеңдегі білім беру мен рухани өмірдің өзара байланысын айқындайтын маңызды оқиға, ал мешіт іргесіндегі бұлақтың қасиеттілігі – халықтық сенім мен діни ритуалдардың өмірлік тәжірибеде қалай ұштасқанын дәлелдейді. Осы тұрғыдан, мешіт тек ғибадат орны ғана емес, сонымен бірге жергілікті қауымның рухани мәдениетінің, дәстүрлі білім беру жүйесінің және тарихи санасының көрінісі болып табылады.