Ескерткіштің түрі: Қала құрылысы және сәулет
Ескерткіштің мерзімі: XIX ғасыр
Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Әйтеке би ауданы, Толыбай ауылынан оңтүстік — шығысқа қарай 47 шақырым 73 метр
Ескерткіштің сипаттамасы: Ескерткіш биікте, триангуляциялық пункттің жанында орналасқан. Ескерткіш шикі кірпіштен тікбұрышты пішінде тұрғызылған. Төбе жабыны сақталмаған. Шилі ауылының информаторларының айтуынша кесененің төбесі бұрын болған, дегенмен, қабырғалардың арасындағы аралықтың алшақтығы мен ішкі бөлікте үйінділердің жоқтығы күмән тудырады. Кесененің ұзындығы – 5,50 метр, ені – 6 метр, сақталған биіктігі – 1,70 метр.
Тарихи мәлімет: Кесене 1998 жылы С.И.Әжғалидің жетекшілігімен Солтүстік Арал маңы ескерткіштерін фронтальды этно — мәдени зерттеу экспедициясы барысында қаралды.
Ұзақ-тамы кесенесі XIX ғасырдағы қазақ мемориалдық сәулетінің аймақтық үлгілерінің бірі болып табылады. Оның құрылыс техникасы мен пропорциялары сол кезеңдегі жергілікті шеберлердің шеберлігін, сондай-ақ діни және әлеуметтік мәртебесі жоғары тұлғаларға арналған кесенелердің ерекшеліктерін көрсетеді. 1998 жылы С.И. Әжғалидің жетекшілігімен жүргізілген фронтальды этно-мәдени зерттеу экспедициясы кесененің құрылысын, оның жағдайын және тарихи контекстін анықтап, ғылыми деректерге сүйенген сипаттама береді.