Молдағазының көк мешіті

Ескерткіштің түрі: Қала құрылысы және сәулет

Ескерткіштің мерзімі: ХХ ғасырдың басы

Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Қожасай ауылынан солтүстік – шығыста 2 шақырым 25 метр, Жем өзенінің оң жағалауы

Ескерткіштің сипаттамасы: Мешіт төртбұрышты жобада күйдірілген кірпіштен салынған. Мешіттің солтүстік бөлігінде саман кірпіштен қосымша құрылыс салынған. Бастапқыда төбесі ағаштан тұрғызылып, темір қаңылтырмен жабылған. Жасыл бояумен боялғандықтан «көк мешіт» аталған.

Мешіттің ұзындығы – 18,780 метр, ені – 7,570 метр, биіктігі – 4,500 метр. Мешіттің ішкі жобасы өзгертілген. Михраб орны кірпішпен қаланған. Қазіргі уақытта қосымша құрылысын қоса есептегенде 9 бөлме бар. Мешітте 10 терезе, 9 есіктің орны сақталған.

Мешіт ғимараты кеңес өкіметі тұсында метеостанция ретінде пайдаланылған. Мешітке қарама – қарсы Қожасай ауылының қорымы орналасқан. Қорымда Молдағазы ишан мен оның балалары жерленген. Баласы Шәріптің бейіті мешіттің оңтүстік – шығыс бұрышында шарбақпен қоршалған.

Тарихи мәлімет: Ақпарат Молдағазының 1955 жылы туған шөбересі Шарипов Жасғас Гайгаддинұлынан алынған.

Молдағазының көк мешіті ХХ ғасырдың басындағы қазақ ауылдық діни сәулетінің ерекшеліктерін бейнелейді. Күйдірілген кірпіштен төртбұрышты жобада тұрғызылған ғимараттың бастапқы төбесі ағаштан жасалып, темір қаңылтырмен жабылғаны дәстүрлі құрылыс әдістерін көрсетеді. Мешіттің жасыл бояуы оны «көк мешіт» деп атауға себеп болған, бұл түстің символикалық мәні – тыныштық, имандылық және рухани тазалыққа сілтеме жасауы мүмкін. Кеңес өкіметі тұсында метеостанция ретінде қолданылуы мешіттің тарихи тағдыры мен қоғамдағы өзгерістерді айқын көрсетеді. Қорымда Молдағазы ишан мен оның балаларының жерленуі, сондай-ақ баласы Шәріптің бейітінің ерекше қоршалуы – жергілікті қауымның ата-бабаға деген құрметі мен рухани дәстүрлерін сақтаудың көрінісі болып табылады.