Мәртебесі: жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші
Ескерткіштің түрі: монументтік өнер құрылысы
Ескерткіштің мерзімі: 2005 жыл
Орналасқан жері: Ақтөбе қаласы, Ағайынды Жұбановтар көшесі мен Ә. Молдағұлова даңғылының қиылысы
Тарихи мәлімет:
Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова — Кеңес Одағының Батыры, Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында ерлігімен танылған қазақтың қаһарман қызы. Ол 1925 жылы 15 маусымда Ақтөбе облысы Қобда ауданы Бұлақ ауылында дүниеге келген. Майданда мерген ретінде көзге түсіп, жауынгерлік тапсырмаларды орындауда ерекше батылдық танытты. 1944 жылы 4 маусымда Әлия Молдағұловаға Кеңес Одағының Батыры атағы беріліп, Ленин орденімен марапатталды. Батыр қыз Псков облысы Новосокольники ауданы аумағында жерленген.
Ескерткіштің сипаттамасы:
Мемориалдық кешен Әлия Молдағұлованың 80 жылдық мерейтойына орай 2005 жылы тұрғызылды. Кешен ашық алаңда орналасқан, жалпы аумағы шамамен 830 шаршы метрді құрайды. Батыс бөлігінде қазақ халқының тарихын бейнелейтін екі жартысфера тәрізді барельеф орналастырылған. Барельефтің биіктігі — 2 метр, ұзындығы — 13,8 метр. Қоладан құйылған мүсіннің биіктігі — 3,5 метр, гранитпен қапталған тұғырдың биіктігі — 2,43 метр. Стилобат үстіне жауынгерлік дорба мен каска бейнелері қойылып, композиция батыр қыздың майдандағы ерлігі мен әскери жолын символдық түрде көрсетеді.
Тарихи-мәдени маңызы:
Бұл мемориалдық кешен ХХ ғасырдағы соғыс жылдарындағы қазақ халқының ерлік дәстүрін айқындайтын маңызды тарихи-мәдени нысан болып табылады. Ескерткіш композициясындағы барельефтер мен жауынгерлік атрибуттар жеке тұлғаның батырлығын ғана емес, тұтас ұлттың соғыс жылдарындағы тағдырын, қайғысы мен қайсарлығын бейнелейді. Кешеннің қаланың орталық бөлігінде орналасуы оның қоғамдық жадтағы орнын күшейтіп, батырлық пен отансүйгіштік идеяларын кейінгі ұрпаққа жеткізетін көрнекі кеңістікке айналдырады.
Мүсіншілері: Б. Әбішев, Е. Сергебаев
Сәулетшілері: В. Кацев, Ж. Айнабеков
Картадан көру:
https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=Әлия+Молдағұлова+мемориалдық+кешені+Ақтөбе
Толығырақ оқу:
Әділет. Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі:
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V20C0007334
Ақтөбе газеті. «Халқымен мәңгі жасайтын Әлия…»
https://aqtobegazeti.kz/?p=155900