Исатай Тайманұлының ескерткіші

Ескерткіштің түрі: Монументтік өнер құрылысы

Ескерткіштің мерзімі: 2017 жыл

Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Қобда ауданы, Қобда ауылы, Ақтөбе — Батыс Қазақстан тас жолының бойы

Ескерткіштің сипаттамасы: Исатай Тайманұлының мыстан құйылған ат үстіндегі мүсіні 25 х 70 метр аумақта орналасқан. Мүсіннің биіктігі – 4,5 метр. Тұғыры үш қатарлы, бетоннан жасалып, гранитпен қапталған. Төменгі бірінші қатарының ұзындығы – 2,60 метр, ені – 4,60 метр, ортаңғы екінші қатарының ұзындығы – 2,35 метр, ені – 4,34 метр, үстіңгі үшінші қатарының ұзындығы – 2,23 метр, ені – 4,21 метр. Тұғырының биіктігі – 4,55 метр. Ескерткіштің жалпы биіктігі – 9,05 метр.

Сәулетші: Нұрсұлтан Имашев, мүсінші: Каербаев Сабыр.

Тарихи мәлімет: Исатай Тайманұлы 1836 — 1838 жылдары Батыс Қазақстанда болған халық көтерілісінің саяси көсемі, қайсар қолбасшысы, халық батыры. Исатай Тайманұлы 1791 жылы Атырау облысы Қызылқоға ауданы Тайсойған құмындағы «Тайман жалы» деген жерде туған. Кіші жүз Байұлының Беріш руынан, Жоңғар шапқыншылығы кезінде атағы шыққан Ағатай батырдың ұрпағы. Бөкейхан Исатай Тайманұлын 1812 жылы Жайықтағы Беріш руына старшын етіп тағайындаған.

Исатай Тайманұлының тарихтағы рөлі қазақ халқының XIX ғасырдағы әлеуметтік-саяси күресінің символына айналған. Ол билікке қарсы әділетсіздікке қарсы тұрып, Кіші жүздегі Бөкей ордасында шаруалардың құқықтарын қорғау үшін ұйымдастырылған көтерілістің басты жетекшісі болды. Исатайдың батылдығы мен стратегиялық қабілеті көтерілісті ұйымдастыру мен жүргізуде ерекше көрінді, ал оның ерлігі халық жадында мәңгілікке сақталды.

Ескерткіштің орнатылуы тарихи сананы жаңғыртып, халыққа өзінің ата-бабаларының ерлігін еске салатын маңызды мәдени іс-шара болып табылады. 2017 жылы ашылған бұл монумент Исатайдың тарихи мұрасын дәріптеп, Батыс Қазақстанның әлеуметтік тарихы мен мемориалдық мәдениетін насихаттауға үлес қосады. Ескерткіш ат үстіндегі мүсіннің бейнесі батырдың батылдығы мен ерлігін символдайтын көрнекті белгі болып саналады.

 1.     Ақтөбе газеті — https://aqtobegazeti.kz/?p=33128