Ескерткіштің түрі: Қала құрылысы және сәулет
Ескерткіштің мерзімі: 1867 жыл.
Орналасқан жері: Әйтеке би ауданы, Қарабұтақ ауылынан 5 км солтүстік-солтүстік-шығыста.
Тарихи мәлімет: Бұршақбай тамы ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы қазақтың тұрғын үй құрылысының белгілері байқалатын және тас қашау өнерінің, эпиграфиканың іздері сақталған ескерткіш болып табылады. Кесененің алдындағы құлпытаста Төртқара руы, Құламан тайпасы, Айдарлыбай баласы Бұршақбай 34 жасында қайтыс болғандығы жазылған.
Ескерткіштің сипаттамасы: Кесене төртқырлы пирамида тәрізді күмбезді ғимарат. Сақталған бөлігінің ең жоғары биіктігі 5,20 метр. Кесененің ішінде шикі кірпіштен шығыстан батысқа қарай созылған сағана тәрізді қабіртас қалдығы байқалады.
Бұршақбай тамы кесенесі – ХІХ ғасырдың ортасы мен екінші жартысындағы қазақ тұрмыс-салты мен құрылыс дәстүрлерінің көрнекті үлгісі болып табылады. Кесене өзінің төртқырлы пирамида тәрізді пішінімен және күмбездік конструкциясымен ерекшеленіп, дәстүрлі қазақ архитектурасындағы мемориалдық элементтердің сақталуын көрсетеді. Қабырғалардағы шикі кірпіш пен сағана тәрізді қабіртас қалдықтары қазақ даласының ежелден келе жатқан құрылыс әдістерін бейнелейді. Сонымен қатар, эпиграфикалық жазулар мен ру аттарын көрсететін құлпытас тарихи және этнографиялық деректер көзі ретінде маңызды рөл атқарады, бұл кесенені зерттеушілерге ХІХ ғасырдағы қазақ қоғамының әлеуметтік құрылымы мен ру-саяси қатынастары туралы мәлімет береді.
Сілтемелер:
- Wikipedia –
- Ақтөбе газеті – https://aqtobegazeti.kz/?p=144328 https://aqtobegazeti.kz/?p=105835