Алдияр тамы кесенесі

Ескерткіштің түрі: Қала құрылысы және сәулет

Ескерткіштің мерзімі: XIX ғасырдың аяғы

Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Сабындыкөл ауылынан солтүстікке қарай 3 шақырым

Ескерткіштің сипаттамасы: Сабындыкөл қонысынан 3 шақырым солтүстікте орналасқан ескерткіш. Сегіз қырлы, күмбезді мазардың қабырғалары күйдірілген және шикі кірпіштен өрілген. Мазардың жоғары бөлігі жұлдызша тәрізді дөңгелек, оның үсті сегіз қырлы, шар тәрізді күмбез. Мазардың биіктігі- 4,1 метр, сыртқы қабырғалар арасындағы қашықтық – 6,5 метр.

Тарихи мәлімет: Ескерткішті алғаш рет 1984 жылы Қазақ КСР тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау орталығының Ақтөбе сәулет – өнертану экспедициясы зерттеді (жетекшісі Әжіғали С.)

Кесененің салынған мерзімі – XIX ғасырдың аяғы

Алдияр тамы кесенесі – XIX ғасырдың соңына тән сәулет үлгісі ғана емес, сол өңірдегі халықтың рухани дүниесінің көрінісі. Мұндай мазарлар көбіне белгілі бір отбасы немесе ру басшыларын еске алу үшін салынған, сондықтан оның құрылымы мен биіктігі ғана емес, пішіні мен декоры да ритуалдық мәнге ие болуы мүмкін. Сегіз қырлы күмбезі мен жұлдызша тәрізді жоғарғы бөлігі – тек архитектуралық шешім емес, жергілікті дәстүрлердегі әлемдік тәртіп пен үйлесімділікті бейнелеудің символы ретінде қарастырылуы мүмкін. Сонымен қатар, кесененің күйдірілген және шикі кірпіштен өрілуі сол дәуірдегі жергілікті қолөнер мен құрылыс тәжірибесінің ерекшелігін көрсетеді. Бұл ескерткіш арқылы зерттеуші тек сәулет өнерін емес, сондай-ақ аймақтық мәдениет, ата-баба дәстүрлері және қоғамдық сана туралы да маңызды тұжырымдар жасай алады.