Ескерткіштің түрі: Қала құрылысы және сәулет
Ескерткіштің мерзімі: 1944 жыл
Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы, Ш.Берсеев атындағы ауылдық округі, Қарасу ауылындағы зиратта
Тарихи мәлімет: Шығанақ Берсиев – 1881 жылы Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы Ащыойыл бойында дүниеге келген. Атақты диқаншы, тары өсіруде әлемге рекорд жасап, әйгілі болған «ақ тарының атасы».
Қысқаша анықтама: Ш.Берсиевтің бейіті саман кірпіштен салынып цемент ертіндісімен сыланған. Бетіне қоладан жасалған мемориалды тақтайшада «Знатный просвод Шаганак Берсиев» деген мәтін жазылған. Бейіт күйдірілген кірпішпен қоршалған. Солтүстік-батысында обелиск белгі орнатылған. Кешен тұтастай металл шарпақпен қоршалған.
Бейітке жақын жерде зираттың тұсында Ш.Берсиевтің құрметіне салынған мавзолей орналасқан. Бұл сырт келбеті қазақтың үйтам типіне ұқсас мавзолейдің жоспары шеңбер тәріздес, күйдірілген кірпіштен салынған. Мавзолей 1947 жылы салынған.
Әйгілі тары өсіруші Ш. Берсиевтің бейіті және «Даңқ мұнарасы» мемориалы – ауыл шаруашылығы тарихында және жергілікті мәдениетте ерекше орынға ие ескерткіштер. Шығанақ Берсиевтің бейіті саман кірпіштен салынып, цемент ертіндісімен сыланған, бетінде қоладан жасалған мемориалды тақтайша орнатылғаны – оның еңбегін ұрпаққа еске салудың символы болып табылады. Бейіттің қоршауы мен обелиск, сондай-ақ Ш. Берсиев құрметіне 1947 жылы салынған мавзолей – қазақ үйтам дәстүріне негізделген архитектуралық формаларды қолдану арқылы мемориалдық мәнін арттырады. Бұл кешен тек жеке тұлғаның еңбегін еске алу үшін ғана емес, сонымен қатар ауыл шаруашылығы саласында рекордтар орнатқан қайраткерлердің тарихи мұрасын ұрпаққа жеткізуге арналған мәдени-тарихи объект ретінде қызмет етеді. Мемориалдың сәулеттік ерекшеліктері, оның ішінде шеңбер тәрізді жоспары мен күйдірілген кірпіштен салынуы, жергілікті сәулет дәстүрлерін, сондай-ақ ұлттық құрмет пен рухани бағалауды үйлестіретін көрнекі дәлел болып табылады.
Сәулетші Т.Басенов
- Ақтөбе газеті – https://aqtobegazeti.kz/?p=157379
https://aqtobegazeti.kz/?p=134409